Με αφορμή μια ομιλία: Το ΚΚΕ και η ιστορία (2)

Στην προσπάθειά του να στηρίξει τις νέες απόψεις της ηγεσίας ΚΚΕ περί στρατηγικής και ερμηνείας της ιστορίας μέσω της εκάστοτε στρατηγικής που είχε το Κόμμα, ο Δ. Κουτσούμπας δεν διστάζει να διαστρεβλώσει κατάφορα την ίδια την ιστορία του κόμματος, ακόμα και στις πιο ηρωικές της στιγμές. «Αν πάρουμε το ζήτημα των λαθών - γράφει-, και πώς αυτά τα αντιλαμβάνεται κάποιος ευρύτερα, είναι σημαντικό θέμα. Ορισμένοι εμμένουν στο να βλέπουν μόνο κάποια ξεχωριστά πρόσωπα, που τους προσδίδουν άλλοτε την ιδιότητα της ανικανότητας, άλλοτε του πράκτορα ή προβοκάτορα. Όχι ότι δεν υπήρχαν ή ότι αποκλείεται να υπάρξουν και τέτοιοι. Όμως το κύριο που πρέπει να επικρατήσει και να διαπερνά τη σκέψη μας είναι κυρίως τι γραμμή έχεις, ποια στρατηγική, τι κατεύθυνση βάζεις».
Το σχήμα του Δ. Κουτσούμπα είναι πολύ απλοϊκό: Η σωστή στρατηγική οδηγεί σε αποκλεισμό των λαθών κι επομένως η λάθος στρατηγική οδηγεί σε λανθασμένες επιλογές πολιτικής πρακτικής. Πρόκειται για τη λογική του άσπρου- μαύρου, για ένα μεταφυσικό σχήμα που καμιά σχέση δεν έχει με την διαλεκτική και το μαρξισμό. Αλλά, ακόμη κι αν δεχτούμε αυτό το σχήμα για να ερμηνεύσουμε το παρελθόν και τις αποτυχίες του ΚΚΕ, βρισκόμαστε μπροστά στη δυσκολία να εξηγήσουμε πώς αυτό το κόμμα κατάφερε να έχει 94 χρόνια ζωής όταν τα περισσότερα από αυτά τα πέρασε ακολουθώντας μια λάθος στρατηγική ή διαρκώς εναλλασσόμενες λαθεμένες στρατηγικές.
Το ίδιο ανεξήγητη είναι και η επιμονή αυτού του κόμματος, των μελών και των εκάστοτε ηγεσιών του, να υπηρετούν για δεκαετίες λανθασμένες στρατηγικές, δηλαδή, λανθασμένες πολιτικές, λανθασμένες αποφάσεις και λανθασμένες πράξεις. Το λάθος ενυπάρχει στην πραγματική ζωή ως συστατικό της στοιχείο, που μπορεί να προκύψει είτε από ελλιπή μελέτη και ανάλυση των αντικειμενικών και υποκειμένων συνθηκών που την συνθέτουν, είτε από εμμονή σε δεδομένα που έχουν τροποποιηθεί κ.ο.κ. Με άλλα λόγια: Δεν μελετώ σωστά, επιστημονικά την πραγματικότητα- καταλήγω σε λανθασμένα ή ελλιπή συμπεράσματα- προβαίνω σε λανθασμένες ενέργειες. Μια τέτοια δράση στο πλαίσιο της αντικειμενικής πραγματικότητας οδηγεί στην δική της αντίδραση, διότι την αντικειμενική πραγματικότητα κανείς δεν μπορεί να την ορίσει και να την διαμορφώσει κατά την βούλησή του.
Ποιες επομένως θα είναι οι επιπτώσεις για έναν π.χ. πολιτικό φορέα που παρεμβαίνει λανθασμένα στην αντικειμενική πραγματικότητα; Ή η πραγματικότητα αυτή θα τον αποβάλλει ή θα τον μεταλλάξει. Πως επομένως το ΚΚΕ κατάφερε να επιζήσει ως κομμουνιστικό κόμμα τόσες δεκαετίες ακολουθώντας λανθασμένη στρατηγική και πολιτική πρακτική; Αυτό το ερώτημα δεν φαίνεται να περνάει από το μυαλό του Δ. Κουτσούμπα και της ηγεσίας του ΚΚΕ του. Αυτοί απλώς κατασκεύασαν ένα ερμηνευτικό εργαλείο και με βάση αυτό το εργαλείο εξηγούν το παρελθόν του κόμματός τους. Το αποτέλεσμα είναι να το διαστρεβλώνουν- τόσο και σε τέτοιο βαθμό που ούτε οι πολιτικοί τους αντίπαλοι τόλμησαν ποτέ.
Ισχυρίζεται ο Δ. Κουτσούμπας: «Ας πούμε, το θέμα της Βάρκιζας, των άλλων συμφωνιών, τι ήταν; Θέμα των αντιπροσωπειών που πήγαν εκεί, το πώς χειρίστηκαν τις διαπραγματεύσεις; `Η κυρίως ποια κατεύθυνση είχαν, στη βάση ποιας γραμμής, ποιας στρατηγικής υπόγραψαν τη συμφωνία; Γιατί μπορεί σε μια διαπραγμάτευση να πας και με μια γραμμή συμβιβασμού, έχοντας όμως κόκκινη γραμμή. Ποια ήταν αυτή; Δεν ισχυριζόμαστε ότι δεν υπάρχουν και ατομικές ευθύνες που πάντα πρέπει σχολαστικά να διερευνώνται. Όμως, το κύριο ποιο είναι; Αν π.χ. η στρατηγική σου είναι ότι πας για δημιουργία μιας δημοκρατικής κυβέρνησης, με στόχο την ανασυγκρότηση της χώρας μετά την κατοχή, την αποκατάσταση κάποιων δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθεριών, να φύγει η βασιλεία, πράγμα που σημαίνει βάζεις μέσα και αστικές δυνάμεις, γιατί και αυτές έχουν συμφέρον από μια τέτοια εξέλιξη στο πολιτικό σύστημα, τότε το πιο πιθανό, για να το πετύχεις αυτό σώνει και καλά, είναι να οδηγηθείς και σε συμβιβασμούς απαράδεκτους από τη σκοπιά των συμφερόντων της εργατικής τάξης και των συμμάχων της, από τη σκοπιά της υπηρέτησης της επαναστατικής πάλης, της στρατηγικής που πρέπει να έχει στόχο την εργατική εξουσία».
Τι βγαίνει από αυτό το απόσπασμα; Ο Δ. Κουτσούμπας μας λέει ότι η συμφωνία της Βάρκιζας, για παράδειγμα, υπογράφτηκε γιατί ο το ΚΚΕ είχε ως στρατηγική του τη «δημιουργία μιας δημοκρατικής κυβέρνησης, με στόχο την ανασυγκρότηση της χώρας μετά την κατοχή, την αποκατάσταση κάποιων δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθεριών, να φύγει η βασιλεία»!!!. Αυτό, πρώτη φορά έχει ειπωθεί για το ΚΚΕ μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ. Αντίθετα, ως άποψη, είναι γνωστό γιατί αποτέλεσε το μόνιμο μοτίβο της κριτικής προς το ΚΚΕ από τις διάφορες τροτσκιστικές οργανώσεις. Αλλά αν αυτή είναι η αλήθεια τότε γιατί έγινε ο Δεκέμβρης του 1944; Στο σχήμα του Δ. Κουτσούμπα περί λανθασμένης στρατηγικής ο Δεκέμβρης του 1944 όχι μόνο είναι εντελώς ακατανόητος αλλά αποτελεί βαρύτατο έγκλημα σε βάρος του λαού. Γιατί χύθηκε τόσο αίμα και γιατί το ΚΚΕ, μαζί με το ΕΑΜ έπρεπε να πάρουν τα όπλα; Για να προκύψει μια δημοκρατική κυβέρνηση με στόχο τη μεταπολεμική ανασυγκρότηση της χώρας και για να μην επιστρέψει ο Βασιλιάς; Αν αυτοί ήταν οι στόχοι, ο Δεκέμβρης δεν χρειαζόταν. Ήταν σφάλμα και αντιλαϊκό έγκλημα μαζί. Το ΚΚΕ μπορούσε να πετύχει άνετα τους στόχους που του καταλογίζει ο Κουτσούμπας είτε υποστηρίζοντας τα κόμματα του Κέντρου και την κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου είτε προσχωρώντας το ίδιο στα κόμματα του κέντρου που και τον βασιλιά δεν ήθελαν, και τον αστικό εκσυγχρονισμό μπορούσαν να εγγυηθούν και την ανασυγκρότηση της χώρας μπορούσαν να επιφέρουν στηριγμένα στην ξένη (την αγγλική τότε) βοήθεια. Για να υποστηρίξει τη θεωρία της λανθασμένης στρατηγικής ο Δ. Κουτσούμπας κατάντησε το ηρωικό ΚΚΕ της αντίστασης και της μεταπελευθερωτικής περιόδου σε κόμμα τύπου ΚΟΔΗΣΟ της δεκαετίας του ’70. Παρ’ όλα αυτά δεν νιώθει καθόλου άβολα να είναι ηγετικό στέλεχος αυτού του κόμματος σήμερα και να επικαλείται τις ηρωικές σελίδες της ιστορίας του.
Θα θυμίσουμε τα ιστορικά γεγονότα της περιόδου που αναφέρεται ο Δ. Κουτσούμπας για να καταλάβει περί τίνος πρόκειται ακόμη και ο αναγνώστης που δεν γνωρίζει ιστορία. Στη μεταπελευθερωτική κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου το ΕΑΜ συμμετείχε με 5 υπουργούς και 2 υφυπουργούς. Οι ΕΑΜίτες υπουργοί και υφυπουργοί παραιτήθηκαν λίγο πριν ξεσπάσουν οι πολεμικές συγκρούσεις του Δεκέμβρη του ’44 όταν ανάμεσα στο ΕΑΜ και στον Γ. Παπανδρέου προκλήθηκε διάσταση απόψεων στο στρατιωτικό ζήτημα. Ο Γ. Παπανδρέου και οι Άγγλοι επιδίωκαν την διάλυση του ΕΛΑΣ και τον έλεγχο του στρατού που θα δημιουργούνταν στην μεταπολεμική Ελλάδα ενώ το ΚΚΕ και το ΕΑΜ, σ’ αυτή την προσπάθεια, έβλεπαν τον αφοπλισμό του κινήματος της Εθνικής Αντίστασης και του λαού, την ανακοπή των εξελίξεων που δημιούργησε η Εθνική αντίσταση η οποία κατέστησε το ΕΑΜικό Κίνημα και το ΚΚΕ σε κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις του τόπου. Δεν είχαν άδικο. Το ΚΚΕ, λοιπόν, συγκρούστηκε το Δεκέμβρη με τους Άγγλους και την ελληνική αντίδραση για να υπερασπίσει το κίνημα της Εθνικής Αντίστασης, τις κατακτήσεις του, τα δεδομένα που είχαν δημιουργηθεί στη συνείδηση του ελληνικού λαού και για να αποτραπεί μια μεταπολεμική πραγματικότητα κομμένη και ραμμένη στα μέτρα των εγγλέζων και της ελληνικής αστικής τάξης η οποία επιχειρούσε να παλινορθώσει την εξουσία της. Αυτό καμία σχέση δεν έχει με την στρατηγική που περιγράφει για το ΚΚΕ ο Δ. Κουτσούμπας. Αλλά τότε γιατί έγινε η Βάρκιζα;
Στο ΚΚΕ και στην Αριστερά το ζήτημα αυτό έχει συζητηθεί για δεκαετίες ολόκληρες και ο Δ. Κουτσούμπας- καθώς και η ηγεσία του Κόμματος- δεν επιτρέπεται να αγνοούν τα πορίσματα αυτής της συζήτησης. Άρα με όσα γράφονται από τον Κουτσούμπα παραχαράσσουν την ιστορία. Η Βάρκιζα υπογράφηκε γιατί η ηγεσία του ΚΚΕ και του ΕΑΜ εκτίμησαν εντελώς λανθασμένα το συσχετισμό δυνάμεων μετά την υποχώρηση του ΕΛΑΣ από την Αθήνα, μια υποχώρηση που ήταν αποτέλεσμα του λανθασμένου τρόπου με τον οποίο δόθηκε εκείνη η μάχη.
Μετά την υποχώρηση προέκυπτε ένα ζωτικό ερώτημα: Μπορούσε ο ΕΛΑΣ να συνεχίσει τη μάχη έξω από την Αθήνα; Αν ναι για πόσο και με ποιο στόχο; Αν όχι, τι έπρεπε να γίνει; Στις συνθήκες που τότε επικρατούσαν (δεν είχε λήξει ακόμη ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, η ΕΣΣΔ αδυνατούσε να βοηθήσει σε στρατιωτικό και διπλωματικό επίπεδο, οι Λαϊκές Δημοκρατίες που πρόβαλαν σε μια σειρά χώρες της Ανατολικής Ευρώπης ήταν ακόμη αδύνατες, ασταθείς κ.λπ.) η ηγεσία του κινήματος εκτίμησε ότι δεν έπρεπε να συνεχιστεί η σύγκρουση έξω από την Αθήνα. Κι ας είχε τις εντελώς αντίθετες διαβεβαιώσεις από τη στρατιωτική ηγεσία του ΕΛΑΣ, ότι ο Λαϊκός Στρατός μπορούσε να κάνει πόλεμο για πολύ καιρό ακόμη, χωρίς να χρειάζεται ξένη βοήθεια. Ένας συνδυασμός εκτιμήσεων της διεθνούς και της εσωτερικής κατάστασης οδήγησε στην επιλογή του συμβιβασμού, στην παράδοση δηλαδή των όπλων για να διατηρηθεί αλώβητο το μαζικό λαϊκό κίνημα, η άοπλη μεγάλη πλειοψηφία που ακολουθούσε το ΕΑΜ και το ΚΚΕ. Ήταν μια λανθασμένη επιλογή, ένα ολέθριο λάθος που προέκυψε από λάθος εκτίμηση της πραγματικότητας και όχι από την στρατηγική που περιγράφει ο Δ. Κουτσούμπας. Τέτοια λάθη, δηλαδή λάθος εκτίμηση του συσχετισμού, λάθος εκτίμηση των διαθέσεων των μαζών και συνεπώς λανθασμένες πολιτικές επιλογές έχουν εμφανιστεί πολλές φορές στην ιστορία των επαναστατικών κινημάτων και όχι μόνο αυτών της εποχής του καπιταλισμού. Μήπως δεν είναι γνωστό ότι το κόμμα των μπολσεβίκων- πριν ο Λένιν επιστρέψει στη Ρωσία- είχε εκτιμήσει λανθασμένα την κατάσταση που είχε δημιουργηθεί με την επανάσταση του Φλεβάρη του 1917; Μήπως δεν είναι γνωστό ότι διόρθωσε αυτό το λάθος με τις «Θέσεις του Απρίλη» του Λένιν; Και μήπως δεν είναι γνωστό ότι χωρίς τον Λένιν, ποτέ, μάλλον, δεν θα φτάναμε στην Επανάσταση του Οκτώβρη; Τι σχέση έχουν όλα αυτά με τη στρατηγική του μπολσεβίκου κόμματος που ίσχυε τότε, δηλαδή με το πρόγραμμα του 1903;
Η στρατηγική ενός Κομμουνιστικού Κόμματος μπορεί να προδιαγράφει μόνο τις γενικές του κατευθύνσεις, τους τελικούς του στόχους. Ποτέ όμως δεν μπορεί να διευκρινίζει και να αποσαφηνίζει, εκ των προτέρων και ολοκληρωμένα, τις πολιτικές μέσα από τις οποίες θα προσεγγίζονται αυτοί οι στόχοι στην εκάστοτε πολιτική και κοινωνική συγκυρία. Όποιος φαντάζεται ότι μπορεί να υπάρξει ένα τέτοιο πρόγραμμα, μια τέτοια στρατηγική, αυτός είναι οπαδός των συνταγών για την κουζίνα του μέλλοντος. Δηλαδή ένας κομπογιαννίτης και τσαρλατάνος που φοράει την προβιά της επανάστασης. Δυστυχώς, η σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ κάπως έτσι αντιλαμβάνεται τα προγράμματα και τις στρατηγικές. Σαν έναν τυφλοσούρτη που έχει απαντήσεις για όλες τις καταστάσεις. Αν τα γράφει σωστά, ανοίγεις, διαβάζεις και κάνεις αυτό που πρέπει. Αν τα γράφει λάθος, σε παίρνει ο διάολος. Το δυστύχημα είναι διπλό γιατί συνοδεύεται από διαστρέβλωση της ιστορικής πραγματικότητας. Το ΚΚΕ ποτέ δεν είχε τη στρατηγική που περιγράφει ο Δ. Κουτσούμπας. Σ’ αυτό το ζήτημα θα αναφερθούμε σε επόμενο σημείωμά μας. 

Αλέξης Θεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα...

Με αφορμή μια ανακοίνωση για το λεγόμενο «κίνημα της πατάτας» (IΙΙ)

(τελευταίο)
Αν παρατηρήσουμε με προσοχή το πολιτικό τοπίο πως διαμορφώνεται μετά το τελευταίο Eurogroup, που δόθηκε και το πράσινο φως για τη σταδιακή εκταμίευση των 130 δις, θα διαπιστώσουμε ότι υπάρχει μια στροφή στη στάση των αστικών πολιτικών δυνάμεων απέναντι στο ΚΚΕ.
Έχουν εντείνει και πυκνώσει, και μέσα στη βουλή, τις αντιΚΚΕ αναφορές τους. Και βέβαια αυτό το γεγονός δεν είναι τυχαίο. Δεν προέρχεται μόνο από την πάγια στάση των αστικών πολιτικών δυνάμεων αλλά και από το γεγονός ότι, και μπροστά στις εκλογές και στα νέα μέτρα που επέρχονται, οι αστικές δυνάμεις έχουν εξαντλήσει κάθε επιχείρημα να πείσουν τον ελληνικό λαό για την αναγκαιότητα τέτοιων μέτρων και δεν τους απομένει τίποτα άλλο από τη στροφή στον αντικομμουνισμό και την καταστολή.
Στην κατεύθυνση αυτή κάνουν ό,τι έκαναν πάντα και που απορρέει από τη γενική τους στάση απέναντι στο ΚΚΕ με την απαραίτητη προσαρμογή τους στην επικαιρότητα και στους άμεσους στόχους τους. Δηλαδή εκμεταλλεύονται κάθε «πάτημα» που τους δίνεται για να πετύχουν τη μείωση του κύρους του Κόμματος. Για να ρετουσάρουν το πολιτικό τους πρόσωπο, για να σπείρουν σύγχυση, για να ματαιώσουν την προσέγγιση νέων δυνάμεων με το ΚΚΕ, για να διευκολυνθούν στο μετεκλογικό σκηνικό με την αναδιοργάνωση του πολιτικού συστήματος, για να διοχετεύσουν και εκλογικά λαϊκές δυνάμεις σε ακίνδυνους - για το σύστημα, πολιτικούς σχηματισμούς, όπως είναι η ΔΗΜΑΡ του Φώτη Κουβέλη, οι νέοι πολιτικοί σχηματισμοί που κυοφορούνται.
Όμως υπάρχει κι άλλος στόχος. Τα δημοσιεύματα στον αστικό τύπο μαρτυρούν ότι υπάρχει εκ μέρους της άρχουσας τάξης πολύ προσεχτική μελέτη της στάσης και των θέσεων του Κόμματος, έτσι όπως εκφράζονται από την ηγεσία του, και της επίδρασης που ασκούν πάνω στις ίδιες τις δυνάμεις του ΚΚΕ οργανωμένες και μη αλλά και γενικότερα στην ανάπτυξη του εργατικού κινήματος, στις οργανωμένες αντιστάσεις που αναπτύσσονται ενάντια στην κυβερνητική πολιτική και στην πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην αποτελεσματικότητά τους.
Η άρχουσα τάξη, με το πανίσχυρο ταξικό της ένστικτο, μπορεί να διακρίνει τι τη συμφέρει και τι δεν τη συμφέρει στη στάση όλων των πολιτικών δυνάμεων του τόπου απέναντι στις στρατηγικές της επιλογές, στη στάση τους στο εργατικό κίνημα και σε πολλά άλλα ζητήματα.
Από την άποψη αυτή το πρωταρχικό καθήκον των κομμουνιστικών δυνάμεων, που είτε είναι οργανωμένες στο ΚΚΕ είτε δεν είναι, συγκεντρώνεται στην υπεράσπιση των λενινιστικών αρχών λειτουργίας του Κόμματος, στην υπεράσπιση του Μαρξισμού Λενινισμού, στην καταδίκη κάθε απόκλισης απ’ αυτόν, στην υπεράσπιση του Προγράμματος του Κόμματος που εγκρίθηκε και ψηφίστηκε στο 15ο Συνέδριο.
Είναι γνωστό ότι το Πρόγραμμα του Κόμματος έχει υποστεί σημαντικές αλλαγές με ευθύνη της σημερινής ηγεσίας. Αλλά, ταυτόχρονα, η ίδια η ζωή έρχεται να το επαληθεύσει, να τονίσει την ανάγκη να ξανάρθει στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής του Κόμματος και της χώρας. Και οι όποιες αλλαγές χρειαζόταν το Πρόγραμμα δεν θα μπορούσαν παρά να υπηρετούν τη βασική επεξεργασία του 15ου Συνεδρίου, τη δημιουργία του Αντιιμπεριαλιστικού Αντιμονοπωλιακού Δημοκρατικού Μετώπου.
Και ένα από τα πολλά «επεισόδια» που αποδεικνύουν την ανάγκη της υπεράσπισης των κεντρικών επεξεργασιών του 15ου Συνεδρίου είναι και τα όσα συνέβησαν με το λεγόμενο κίνημα της πατάτας. Δεν είναι το κορυφαίο, δεν είναι το κυρίαρχο αλλά είναι ένα από αυτά.
Μπροστά στην ανάγκη υπεράσπισης του Προγράμματος του 15ου Συνεδρίου δεν μπορεί παρά να καταδικαστεί και όλη αυτή η επίθεση που εκδηλώθηκε ενάντια στο ΚΚΕ γιατί δεν αφορούσε ειδικά μια θέση του. Άλλωστε η επίθεση αυτή είχε ξεκινήσει πριν την εμφάνιση του λεγόμενου κινήματος της πατάτας. Η επίθεση αυτή αφορούσε μια προσπάθεια υποβάθμισης του κύρους του ΚΚΕ, έτσι όπως ιστορικά διαμορφώθηκε, έτσι όπως ιστορικά καταγράφηκε στη συνείδηση του ελληνικού λαού ανεξάρτητα από τις αλλαγές που έχει προωθήσει η ηγεσία του Κόμματος τόσο στο Πρόγραμμά του και στην Ιστορία του όσο και σε άλλες θέσεις, που διευκολύνουν τον αντίπαλο στη δουλειά του. Αφορά τον ιστορικό ρόλο του ΚΚΕ που έπαιξε και που πρέπει να παίξει τώρα και στο μέλλον.
Το γεγονός ότι μετά τον αντίκτυπο που είχε η πρώτη ανακοίνωση εκδόθηκε μια δεύτερη για να συμαζέψει τα πράγματα και στη συνέντευξη που παραχώρησε η ίδια η ηγεσία του Κόμματος στον REAL FM και στον Νίκο Χατζηνικολάου έγινε και ένα είδος δημόσιας αυτοκριτικής, δεν αλλάζει καθόλου τα πράγματα ως προς την καθοδηγητική πραχτική και τις θέσεις που προωθεί η ηγεσία του Κόμματος.
Και τα δυο εξακολουθούν να δίνουν τη δυνατότητα να υπονομεύεται το κύρος του Κόμματος και να εκτίθεται σε τέτοιου είδους επιθέσεις, ειδικά σε μια εποχή που το Κόμμα στην πράξη χρειάζεται να επιτελέσει τον πρωτοπόρο ρόλο του.

Διαβάστε περισσότερα...

Με αφορμή μια ανακοίνωση για το λεγόμενο «κίνημα της πατάτας» (IΙ)

(συνέχεια)
Ασφαλώς θα αναρωτηθεί, εύλογα, κάποιος. Πού βρίσκεται το λάθος που κάνει η ηγεσία του ΚΚΕ; Πώς γίνεται να οδηγείται σε τέτοιες καταστάσεις, που ειδικά σε εποχή οικονομικής κρίσης, αντί να δημιουργεί πλατύτερες συσπειρώσεις γύρω από το Κόμμα - γιατί ο εργαζόμενος κόσμος προσβλέπει στο ΚΚΕ και ελπίζει από το ΚΚΕ, να σηκώνει αναχώματα, να δημιουργεί δυσαρέσκειες και δυσανασχετήσεις αλλά να δημιουργεί, παράλληλα, και συνθήκες απομάκρυνσης ενός εργαζόμενου κόσμου, που «δικαιωματικά» ανήκει στο ΚΚΕ αλλά και μικροαστικών στρωμάτων του χωριού που φιλοδοξεί να προσεγγίσει;
Η απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα είναι πιο σύνθετη απ’ όσο μπορεί αρχικά να υποθέσει κανείς. Κι αυτό γιατί η τοποθέτηση της ηγεσίας του Κόμματος γύρω απ’ αυτό το θέμα χρησιμοποιεί και αληθινά στοιχεία τόσο της ιστορικής όσο και της σημερινής πραγματικότητας. Κι αυτά τα στοιχεία πρέπει να χρησιμοποιούνται στην ανάλυση για να καταλογίζονται «τα του Καίσαρος τω Καίσαρι».
Είναι ο μόνος τρόπος να αποκαλύπτονται οι πραγματικές διαστάσεις του προβλήματος και επομένως να αποκαλύπτονται και οι πραγματικές καταστάσεις που ο αντίπαλος προσπαθεί να τις συγκαλύψει ή να τις αξιοποιήσει για να μεταθέσει πολιτικές ευθύνες ή, ακόμη, να τις εκμεταλλευτεί για να σπείρει σύγχυση γύρω από μια πραγματική διέξοδο από το πρόβλημα και συνολικά από την οικονομική κρίση.
• Και ποια είναι αυτά τα αληθινά στοιχεία της πραγματικότητας, της περασμένης και της τωρινής;
• Καμιά τέτοια παράλληλη λειτουργία αγοράς ως προς την κύρια καπιταλιστική αγορά δεν έλυσε μόνιμα το πρόβλημα των φτηνών τιμών των προϊόντων πολύ περισσότερο, ήταν αδύνατον άλλωστε, δεν έλυσε το διατροφικό πρόβλημα του λαού.
• Καμία από τέτοιου είδους αγορές, όπως η συγκεκριμένη με το λεγόμενο κίνημα της πατάτας, δεν επέδειξε αντοχή στο χρόνο. Οι κλασσικές λαϊκές αγορές, που έχουν ιστορικές καταβολές, σήμερα αποτελούν μέρος της καπιταλιστικής αγοράς.
• Μπροστά στη μεγάλη οικονομική πίεση που αισθάνεται ο εργαζόμενος σήμερα, μετά τα αλλεπάλληλα μέτρα που έχουν παρθεί, εύκολα αγκαλιάζει τέτοιου είδους κινήματα, γιατί, αν μη τι άλλο, έστω και μέσα από πολλές ταλαιπωρίες, μπορεί να προμηθευτεί ένα προϊόν μισοτιμής ή και λιγότερο.
• Ακριβώς επειδή υπάρχει αυτή η πολύ δύσκολη οικονομική κατάσταση στους εργαζόμενους, επειδή υπάρχει αγανάχτηση, τέτοιου είδους κινήματα μπορούν να αξιοποιηθούν, από δυνάμεις που έχουν συμβάλλει στην εξαθλίωση των εργαζομένων, που έχουν δημιουργήσει προβλήματα στους παραγωγούς και έχουν αδιάθετα τα προϊόντα τους, όχι μόνο για να αποπροσανατολίσουν γενικά αλλά και για να βρει μια διέξοδο ο εργαζόμενος κόσμος, ακόμη και κουτσά – στραβά, σε ένα πραγματικό του και πολύ άμεσο πρόβλημα.
• Στην κατεύθυνση αυτή υπήρξαν πολιτικές δυνάμεις και ΜΜΕ που προσπάθησαν να αξιοποιήσουν το λεγόμενο κίνημα της πατάτας, χρησιμοποιώντας το ως κολυμπήθρα του Σιλωάμ για να παρουσιάσουν ένα πρόσωπο που δεν το διαθέτουν, την ώρα που με το Μνημόνιο «έσωζαν» τον ελληνικό λαό!
• Και στη συγκεκριμένη περίπτωση υπήρχαν και πολιτικές δυνάμεις, από το λεγόμενο αντιμνημονιακό χώρο, που μπροστά στην επίλυση του άμεσου προβλήματος υποτιμούν φανερά τα ουσιαστικά αίτια που οδήγησαν τον εργαζόμενο λαό στη σημερινή κατάσταση εξαθλίωσης και εξακολουθούν να τάσσονται υπέρ της συμμετοχής της χώρας μας στην Ευρωζώνη και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
• Αν θέλουμε να μιλάμε για μια μόνιμη και ουσιαστική επίλυση αυτού του προβλήματος, που θα συνδυάζει την ικανοποίηση των πραγματικών κοινωνικών αναγκών των εργαζομένων, της κατανάλωσης προϊόντων σε φτηνές τιμές, της ασφαλούς διάθεσης προϊόντων από παραγωγούς που ανήκουν στα μικρομεσαία στρώματα του χωριού, την επίλυση γενικότερα του διατροφικού προβλήματος του λαού, τότε, οι όροι επίλυσης αυτού του προβλήματος διαφοροποιούνται ριζικά και χρειάζονται και ριζικές, ανατρεπτικές αλλαγές στην ίδια την παραγωγική διαδικασία που παραπέμπουν σε άλλη κοινωνικοοικονομική κατάσταση, την οργάνωση και τη διεύθυνση της οποίας θα την αναλάβουν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι με την υποστήριξη των μικροαστικών στρωμάτων της πόλης και του χωριού.
Μετά απ’ όσα εκτέθηκαν παραπάνω το ερώτημα σε σχέση με τη στάση που πρέπει να κρατήσει ένα επαναστατικό κόμμα απέναντι σε τέτοιου είδους κινήματα γίνεται πολύ πιο συγκεκριμένο και διαμορφώνεται ως εξής: Ποια στοιχεία της σημερινής πραγματικότητας δεν πήρε υπόψη της η ηγεσία του Κόμματος;
• Υποτίμησε σε ανεπίτρεπτο βαθμό την ένταση ενός άμεσου προβλήματος τόσο των εργαζομένων όσο και των μικρομεσαίων αγροτών.
• Από αυτήν την άποψη πρέπει να σημειωθεί μια σοβαρή καθυστέρηση στην παρακολούθηση των πραγματικών διεργασιών που συντελούνται στην ελληνική κοινωνία.
• Δεν διατύπωσε καμία λύση για το συγκεκριμένο πρόβλημα γιατί θεώρησε ότι υπονομεύει την πάλη και τον προσανατολισμό του λαού για τη Λαϊκή Εξουσία. Ενώ τη λύση και την είχε και μπορούσε να την εντάξει στην πάλη για τη Λαϊκή Εξουσία.
• Άφησε, δηλαδή, το πρόβλημα να το πάρουν άλλες δυνάμεις πάνω τους.
• Δεν εκμεταλλεύτηκε τις συγκεκριμένες συνθήκες για να επαναφέρει τη συζήτηση για την ανάγκη επανασυγκρότησης των αγροτικών συνεταιρισμών και ειδικά των παραγωγικών συνεταιρισμών μπροστά στους αγρότες.
• Επανέλαβε το λάθος να καταγγείλει το συγκεκριμένο κίνημα, όπως ακριβώς έγινε και με τις πλατείες, υποτιμώντας απαράδεχτα το γεγονός ότι οι εμπλεκόμενοι σ’ αυτό το κίνημα είναι από τη μια μεριά εξαθλιωμένα τμήματα της εργατικής τάξης που αντιμετωπίζουν πολύ σοβαρό πρόβλημα επιβίωσης και από την άλλη μικρομεσαίοι αγρότες που αντιμετωπίζουν τον άμεσο κίνδυνο της καταστροφής.
• Δεν αποκατέστησε καμία επαφή με το συγκεκριμένο κίνημα για να εξηγήσει τα αίτια που περιήλθαν οι παραγωγοί σ’ αυτήν την κατάσταση, τους όρους και τις προϋποθέσεις που θα ξεπεραστεί.
• Έδειξε ατολμία να μπει μπροστά στον αγώνα των παραγωγών για να αποδείξει και με τον πιο χειροπιαστό τρόπο, ότι την ώρα που σαπίζει η ελληνική παραγωγή στις αποθήκες, την ώρα που υλοποιούνται ζωντανά οι όροι της καταστροφής των παραγωγικών δυνάμεων της χώρας, την ώρα που οι κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις αλλά και όσες από τις αντιπολιτευόμενες αντιμνημονιακές δυνάμεις υποστηρίζουν το ευρώ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, που επιβάλλει συνθήκες πλήρους απελευθέρωσης της αγοράς, βγάζουν ανέξοδους δεκάρικους για την ανάπτυξη, την ίδια ώρα επιτρέπονται οι αθρόες εισαγωγές ξένων προϊόντων. Μ’ αυτόν τον τρόπο υποσκάπτεται και η απλή ανάδειξη των πραγματικών αναπτυξιακών δυνατοτήτων της χώρας.
• Έδειξε ατολμία στο να επιχειρήσει να επιβάλει λύση του προβλήματος έστω και με τέτοιες μορφές οικονομικής δραστηριότητας, έστω και προσωρινά, αναδεικνύοντας την ανάγκη έμπραχτα οι ίδιοι οι παραγωγοί, οι ίδιοι οι εργαζόμενοι να πάρουν στα χέρια τους την παραγωγική διαδικασία και τη διανομή.
• Δεν είδε δυο πραγματικά και πολύτιμα στοιχεία που εκφράστηκαν σ’ αυτό το κίνημα. Την απότομη πτώση του βιοτικού επιπέδου των εργαζομένων, την απότομη καταστροφή των μικροαστικών στρωμάτων και την πρωτόβουλη δράση τους. Και τα δυο αυτά στοιχεία είναι χαρακτηριστικά της δημιουργίας επαναστατικής κατάστασης.
• Υποτίμησε για άλλη μια φορά τον απόηχο και την επίδραση που ασκεί η στάση που κράτησε πάνω στις δικές του δυνάμεις αλλά και ευρύτερα στην κοινωνία.
Στο πλαίσιο που κινήθηκε η ηγεσία του Κόμματος έδειξε τη βασική αδυναμία της καθοδηγητικής της δουλειάς. Να εξασφαλίζει το συνδυασμό των άμεσων προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο ελληνικός λαός με την πάλη για την επίλυσή τους στη σχέση τους με την πάλη για τη Λαϊκή Εξουσία. Από εκεί και μετά ο αντίπαλος βρήκε ανοιχτό το έδαφος να φτάσει εύκολα και συνειδητά μέχρι την προσπάθεια να μειώσει το κύρος του Κόμματος. Αλλά με αυτό το θέμα θα ασχοληθεί το τρίτο και τελευταίο σχόλιο.

Διαβάστε περισσότερα...

Με αφορμή μια ανακοίνωση για το λεγόμενο «κίνημα της πατάτας» (Ι)

Μια ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του Κόμματος, σχετικά με το λεγόμενο «κίνημα της πατάτας», έγινε η αφορμή να εξαπολυθεί μια επίθεση ενάντια στο ΚΚΕ, που πήρε το χαρακτήρα προσπάθειας γελοιοποίησης του Κόμματος. Το θέμα προσφερόταν άλλωστε για τα ΜΜΕ, με δεδομένο και το περιεχόμενο της ανακοίνωσης. Όλοι μας γνωρίζουμε πως κατά καιρούς έχουν χρησιμοποιηθεί οι πατάτες προκειμένου να σατιριστούν ή και να γελοιοποιηθούν πρόσωπα και καταστάσεις.
Επειδή το όλο ζήτημα πήρε άμεσο πολιτικό και οικονομικό χαρακτήρα, έγινε ζήτημα που τείνει να μονοπωλήσει την επικαιρότητα, και μπροστά στις εκλογές, επειδή ορισμένες πολιτικές δυνάμεις βγήκαν, αλλά και ΜΜΕ, να ενθαρρύνουν τέτοιου είδους κινήσεις θα μπούμε κατ’ ευθείαν στο θέμα που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Η δημιουργία αγορών όπου οι ίδιοι οι παραγωγοί διοχετεύουν τα προϊόντα τους στην κατανάλωση δεν είναι καθόλου καινούργιο φαινόμενο. Στη χώρα μας τέτοιες αγορές προϋπήρχαν και έχουν βάθος χρόνου και δεν είναι το λεγόμενο κίνημα της πατάτας που τις ανέδειξε ως νέο φαινόμενο. Μάλιστα δίπλα σ’ αυτές τις αγορές δημιουργήθηκαν και αγορές αποκλειστικά για προϊόντα εισαγωγής. Ειδικά γι αυτές τις αγορές η επίσημη αγορά μιλάει για αθέμιτο ανταγωνισμό και απαιτεί την κατάργησή τους.
Πρέπει να θυμίσουμε ότι η ύπαρξη και η γενίκευση των «λαϊκών αγορών» στηρίχτηκε στην ιδέα της άμεσης κατανάλωσης, κυρίως αγροτικών προϊόντων, χωρίς μεσάζοντες. Απ’ ευθείας ο ίδιος ο παραγωγός αναλάμβανε να προωθήσει τα προϊόντα του στις λαϊκές αγορές. Φυσικά αυτές οι λαϊκές αγορές, με το πέρασμα του χρόνου, πήραν οργανωμένο χαρακτήρα και οι παραγωγοί έπρεπε να έχουν άδεια για να πουλήσουν τα προϊόντα τους. Στις μέρες μας σ’ αυτές τις λαϊκές αγορές οι άμεσοι παραγωγοί τείνουν να εξαφανιστούν ή αποτελούν ελάχιστη μειοψηφία. Τα αγροτικά προϊόντα που διατίθενται περνάνε μέσα από την επίσημη κεντρική αγορά στη μεγάλη τους πλειοψηφία.
Αγορές άμεσων παραγωγών δεν εμφανίστηκαν μόνο σε καπιταλιστικές χώρες. Υπήρξαν και στις χώρες του σοσιαλισμού, όπου και εκεί οι παραγωγοί διοχέτευαν τα προϊόντα τους στην κατανάλωση με δική τους ευθύνη (και μάλιστα με ελεύθερες τιμές). Γι αυτό και η κρατική αγορά ήταν πολύ πιο φτηνή από την ελεύθερη αγορά των άμεσων παραγωγών.
Στην περίπτωση οικονομικών κρίσεων, όπως αυτή που περνάει η χώρα μας, η εμφάνιση τέτοιων αγορών παίρνει και διαφορετικό χαρακτήρα. Στην Αργεντινή π.χ., με την οικονομική κρίση που πέρασε, εμφανίστηκαν τέτοιες λαϊκές αγορές όπου η ανταλλαγή προϊόντων πραγματοποιούταν χωρίς την ύπαρξη χρήματος. Ανταλλαγή είδους με είδος. Εξέλιξη που μπορεί να θεωρηθεί προφανής μια και το χρήμα έχασε την αξία του σε πολύ μεγάλο βαθμό αλλά και επειδή δεσμεύτηκε από τις ίδιες τις τράπεζες, παράλληλα με τη στάση πληρωμών που είχε ως αποτέλεσμα να μην καταβάλλονται οι μισθοί των εργαζομένων. Αυτού του είδους οι αγορές ατόνησαν σταδιακά μέχρι που αποσύρθηκαν.
Η εμφάνιση του λεγόμενου κινήματος της πατάτας παρουσιάζει ένα βασικό ιδιαίτερο χαρακτηριστικό. Το πρόβλημα δημιουργήθηκε από την αθρόα εισαγωγή ξένης πατάτας από το εξωτερικό. Κυρίαρχα από την Κύπρο και την Αίγυπτο. Το αποτέλεσμα ήταν να μείνει στις αποθήκες αδιάθετη η ελληνική παραγωγή. Οι παραγωγοί αναλαμβάνουν να διοχετεύσουν την παραγωγή τους από μόνοι τους σε επιλεγμένα σημεία, όπου οι καταναλωτές, κατά περίπτωση μετά και από εγγραφή, μπορούν να προμηθευτούν τις ποσότητες πατάτας που επιθυμούν. Παραπέρα οι παραγωγοί επέκτειναν τις πωλήσεις τους, γιατί εκμεταλλεύτηκαν τα σύγχρονα τεχνικά μέσα (internet κλπ). Η κίνηση αυτή βρήκε άμεση ανταπόκριση από τον κόσμο, πάνω απ’ όλα, γιατί η τιμή της πατάτας ήταν σημαντικά μικρή αλλά και γιατί έλυνε ένα άμεσο πρόβλημα των μισθοσυντήρητων που σχετιζόταν με τα ισχνά οικονομικά τους.
Μπροστά στην κατάσταση που δημιουργήθηκε το Γραφείο Τύπου του Κόμματος έκδωσε ανακοίνωση με την οποία τοποθετείται με βαρείς χαρακτηρισμούς ενάντια στο λεγόμενο κίνημα της πατάτας, φτάνει να μιλάει ότι «Με πρωταγωνιστές τα ΜΜΕ των μεγαλοεπιχειρηματιών και την ενθάρρυνση της συγκυβέρνησης εξελίσσεται μία νέα ανήθικη εκστρατεία προπαγάνδας για την εξαπάτηση του λαού, με τον κωδικό "κίνημα της πατάτας"».
Κατά τη γνώμη μας η ανακοίνωση αυτή δεν είναι απλώς μια άτυχη στιγμή στη καθημερινή ζωή του Κόμματος. Ούτε πρόκειται για μια προσωπική ευθύνη του υπεύθυνου του Γραφείου Τύπου, γιατί γνωρίζουμε πως την άμεση ευθύνη της καθοδήγησης του Γραφείου Τύπου την έχει η ηγεσία του Κόμματος. Επομένως η ευθύνη ανήκει συνολικά στην ηγεσία του Κόμματος κι αυτό το γεγονός κάνει ακόμα πιο σοβαρά τα ζητήματα που προκύπτουν.
Αλλά και κάτι ακόμη που είναι το σημαντικότερο. Πέρα από το ότι η ανακοίνωση αυτή δεν είναι ένα άτυχο γεγονός δεν είναι και ένα μεμονωμένο γεγονός. Εδώ και αρκετό χρόνο – τουλάχιστον τον τελευταίο, όλο και πιο συχνά, δημοσιεύονται άρθρα, γίνονται ομιλίες, δίνονται συνεντεύξεις που αναδεικνύουν και μας φέρνουν μπροστά σε δυο βασικά χαρακτηριστικά που έχουν πια κυριαρχήσει στη ζωή του Κόμματος: 
Το πρώτο είναι ένας διάχυτος σχηματικός τρόπος αντιμετώπισης των κοινωνικών και πολιτικών εξελίξεων, που δίνει την ευκαιρία και τη δυνατότητα στους αντίπαλους του Κόμματος όχι μόνο να του αντιπαρατεθούν, και με βάσιμα επιχειρήματα, αλλά και να φτάσουν να το ειρωνεύονται έως και να προσπαθούν να το γελοιοποιήσουν. Κι αυτό είναι πολύ σημαντικό γεγονός, γιατί είναι ουσιωδώς διαφορετικό πράγμα να προσπαθεί ο αντίπαλος να μειώσει το κύρος του Κόμματος από το να δίνει η ίδια η ηγεσία αυτή τη δυνατότητα.
Το δεύτερο είναι ότι είναι φανερό πλέον πως η ηγεσία του Κόμματος, στο σύνολό της, έχει αποκοπεί από την πραγματικότητα, έτσι όπως αυτή εξελίσσεται στην καθημερινότητα του εργαζόμενου, που έχει φορτωθεί τις συνέπειες της κρίσης και για να τα βγάλει πέρα ρίχνει το αγκομαχητό της ζωής του. Η ηγεσία του Κόμματος έχει κατασκευάσει μια δικιά της πραγματικότητα, που την οδηγεί στο να χάνει και καθημερινές πολιτικές μάχες που λογικά θα έπρεπε με άνεση να τις χειρίζεται και να είναι από πάνω. Μετά τρέχει να συμμαζέψει τα ασυμμάζευτα με αποτέλεσμα να φορτώνει τα μέλη του Κόμματος με αισθήματα ενοχής. Με λίγα λόγια η ηγεσία του Κόμματος έχει πια εξαντλήσει τον τρόπο πολιτικής καθοδήγησης που χρησιμοποιεί για να μην πούμε ότι και η ίδια έχει πια εξαντληθεί. Και δημιουργεί πάρα πολλά ερωτηματικά και στα μέλη αλλά και ευρύτερα.
Πως αυτά τα χαρακτηριστικά αναδεικνύονται μέσα από το κυρίαρχο πλέον θέμα της επικαιρότητας, το λεγόμενο κίνημα της πατάτας, θα το δούμε στο αμέσως επόμενο σχόλιό μας.

Διαβάστε περισσότερα...

Μπροστά στις εκλογές (Ι)

Απ’ ό,τι φαίνεται, άνοιξε πλέον ο δρόμος και για τις εκλογές. Πιθανές ημερομηνίες η 29 του Απρίλη ή η 6 του Μάη. Και δεν είναι τυχαία επιλεγμένες. Μέχρι τις 15 του Μάρτη θα έχει ολοκληρωθεί, εκτός απρόοπτου, η διαδικασία του PSI, θα έχει ψηφιστεί η δανειακή σύμβαση και ό,τι άλλο αναγκαίο προκύψει που χρειάζεται νομοθετική ρύθμιση. Επομένως μπορούν να προκηρυχτούν και οι εκλογές.
Όλοι θα θυμόμαστε τις πραγματικά δύσκολες και ταπεινωτικές στιγμές που έζησε ο Γ. Παπανδρέου ως πρωθυπουργός όταν πήγε στις Βρυξέλλες με την πρόταση του δημοψηφίσματος. Μέρκελ και Σαρκοζί, και όλοι οι άλλοι ευρωπαίοι ηγέτες, δεν ήθελαν καν να ακούσουν για προσφυγή στο λαό. Ανατρίχιασαν στο άκουσμα της πρότασης. Ο Γ. Παπανδρέου εισέπραξε κάμποσα κοσμητικά επίθετα και ο Β. Σόϊμπλε εξερράγη.
Προφανώς κάτι άλλαξε στη στάση των ευρωπαίων εταίρων για να μπορεί ο Ζοζέ Μπαρόζο να δηλώνει με τόση άνεση «εμείς δεν μπορούμε να σας υποδείξουμε τι θα κάνετε. Να πάτε σε εκλογές, αλλά να μας διασφαλίσετε ότι στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου δεν θα σταματήσουν τα προγράμματα για τα οποία δεσμευτήκατε»!
Αυτή η δήλωση μας δείχνει ότι το πρώτο που έπρεπε να διασφαλιστεί είναι τα προγράμματα και η εφαρμογή τους για να μπορούν να εκταμιευτούν τα 130 δις. Με δυο λόγια να εξασφαλιστούν τα δανεικά και τα άλλα αντεργατικά μέτρα. Και αφού οι όροι εφαρμογής αυτών των προγραμμάτων διασφαλίστηκαν και νομοθετήθηκαν ή πρόκειται να νομοθετηθούν, αφού υπήρξαν οι δεσμεύσεις και για νέα μέτρα τον προσεχή Ιούνη, αφού δίνονται και οι απαραίτητες συστάσεις των ευρωπαίων αφεντικών προς τους υπηκόους να μη χαλαρώσουν, ειδικά κατά την προεκλογική περίοδο, δίνεται και η άδεια των εκλογών με την αναγκαία δημοκρατική και πολιτιστική μεγαλοπρέπεια της ευρωπαϊκής κουλτούρας: «εμείς δεν μπορούμε να σας υποδείξουμε τι θα κάνετε. Να πάτε σε εκλογές»!!!
Είναι αλήθεια. Έπρεπε να διασφαλιστούν οι όροι και τα δανεικά. Αλλά στην πραγματικότητα τα πράγματα είναι πιο σύνθετα. Οι ευρωπαίοι εταίροι (μας) δεν ήθελαν να διεξαχθούν εκλογές αυτήν την περίοδο. Ήθελαν απρόσκοπτα και χωρίς πολιτικές ταλαντεύσεις να προχωρήσει η δοτή κυβέρνηση για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα. Μέχρι και την ολοκλήρωση της τετραετίας. Αλλά βρέθηκαν μπροστά σε ένα πολιτικό τοπίο εν πολλοίς ανεπιθύμητο. Κατέρρευσε το πολιτικό σύστημα της χώρας.
Αυτό που γίνεται στη χώρα μας, που ισοδυναμεί με μια καθ’ υπαγόρευση αναδιάρθρωση του ελληνικού καπιταλισμού, είχε σοβαρότατες επιπτώσεις πάνω στην ελληνική κοινωνία αλλά και στα κόμματα που είχαν συμφωνήσει να στηρίξουν τη δοτή κυβέρνηση του Λουκά Παπαδήμου. Για πρώτη φορά από την Μεταπολίτευση 43 βουλευτές διαγράφονται από τις ηγεσίες των κομμάτων τους γιατί εκφράζουν, και με τη ψήφο τους στη βουλή, την αντίθεσή τους στη μνημονιακή πολιτική της κυβέρνησης που υπαγορεύεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι ένα πραγματικό ρήγμα στα αστικά κόμματα, που αντανακλά πριν απ’ όλα τη στάση του ελληνικού λαού. Την αγανάχτησή του, το θυμό του αλλά και την ωρίμανση της πολιτικής του συνείδησης.
Η αστική τάξη της χώρας αναγκάστηκε να δώσει τη μάχη της πολιτικής και ιδεολογικής αντιπαράθεσης πάνω στην κεντρική της επιλογή. «Μέσα ή έξω» από την Ευρωπαϊκή Ένωση. «Με το ευρώ ή χωρίς το ευρώ». Που σημαίνει ότι όταν υποχρεώνεσαι να δώσεις μια μάχη στη στρατηγικής σημασίας επιλογή σου δεν τρίζει απλώς το πολιτικό σύστημα. Αλλά έχει δρομολογηθεί, στον έναν ή τον άλλο βαθμό, η αμφισβήτηση από τον ελληνικό λαό της ίδιας της στρατηγικής σου επιλογής. Επί της ουσίας εκφράστηκε η αμφισβήτηση της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης, του κοινωνικοοικονομικού προσανατολισμού και του μέλλοντος της χώρας. Μπήκε με έναν ορισμένο τρόπο επί τάπητος η ανάγκη μιας εναλλαχτικής πρότασης κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης.
Κι εδώ, πάνω σ’ αυτό το θέμα, εκφράστηκε η ομοφωνία όλων των κομμάτων της αστικής τάξης αλλά και της ΔΗΜΑΡ του Φώτη Κουβέλη και του ΣΥΝ – ΣΥΡΙΖΑ και όλων των διαγραμμένων. Που στο δίλημμα «μέσα ή έξω» από την Ευρωπαϊκή Ένωση απάντησαν «μέσα» και με «ευρώ», ανεξάρτητα από το διαχειριστικό ζήτημα της μνημονιακής ή της αντιμνημονιακής στάσης ορισμένων πολιτικών δυνάμεων, μέσα στους υπάρχοντες πολιτικούς σχηματισμούς, ως προς τη διαχείριση του χρέους, της χρεοκοπίας και της οικονομικής κρίσης.
Στην παρούσα συγκυρία η αστική τάξη της χώρας και οι ευρωπαίοι εταίροι τι κράτησαν ως το σημαντικότερο; Ποιο είναι το «ένα το κρατούμενο»; Η απάντηση είναι σαφής. Αφού εξασφαλίστηκαν (αν στην πραγματικότητα εξασφαλίστηκαν) οι πολιτικές και τα αντίστοιχα οικονομικά μέτρα, που υποτίθεται ότι δίνουν μια διέξοδο, πρέπει να εκτονωθεί και η πολιτική φόρτιση που υπάρχει και που κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις μπορεί να πυροδοτήσει σημαντικές πολιτικές εξελίξεις που θα αλλάξουν το πολιτικό σκηνικό της χώρας σε ριζοσπαστική ανατρεπτική κατεύθυνση. Ακριβώς αυτό το γεγονός αναγκάζει και τον Ζοζέ Μπαρόζο να πει το «να πάτε σε εκλογές».
Η αστική τάξη της χώρας ελπίζει μέσα από τις εκλογές να ανασκευάσει και να αναδιοργανώσει το πολιτικό σύστημα εκτονώνοντας τα αντιευρωπαϊκά (και όχι μόνο) αισθήματα του ελληνικού λαού. Μέσα από τον κατακερματισμό των υφιστάμενων πολιτικών δυνάμεων θα επιδιώξει μια νέα διάταξη και μια νέα ενότητα.
Γι αυτό και προκειμένου να πετύχει αυτόν το στόχο δεν διστάζει να δεχτεί ότι η χώρα μας ταπεινώθηκε μπροστά στους ευρωπαίους εταίρους, δεν διστάζει να αναγνωρίσει ότι κι αυτή η λύση του νέου μνημονίου δεν είναι ασφαλής αλλά είναι μόνο μια αρχή με άδηλο τέλος, δεν διστάζει να σταθεί κριτικά απέναντι στον ίδιο τον εαυτό της και να ομολογήσει την αποτυχία οικονομικής ανάπτυξης της χώρας. Που ποντάρει; Ποντάρει στο ότι δεν έχει ωριμάσει ακόμη μια εναλλαχτική πρόταση, ποντάρει σε ένα νέο ανακάτεμα της πολιτικής τράπουλας για να αντικαταστήσει ό,τι έχει πολιτικά φθαρεί. Το εγχείρημα δεν είναι καθόλου εύκολο, γιατί πάντα υπάρχει και ο ξενοδόχος.

Διαβάστε περισσότερα...

Η "Βοήθεια στο Σπίτι" παραδίδεται στους ιδιώτες

Το «Βοήθεια στο Σπίτι» είναι ένα συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα από την ΕΕ και το κρατικό προϋπολογισμό, που παρέχεται μέσα από τους δήμους και αφορά στη φροντίδα ηλικιωμένων. Οι 4 χιλιάδες εργαζόμενοι σε αυτό το πρόγραμμα δουλεύουν για χρόνια με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και φυσικά παραμένουν σταθερά σε ομηρία. Με τροπολογία, που κατατέθηκε στον έναν από τους δύο εφαρμοστικούς νόμους του μνημονίου, ολοκληρώθηκε η ιδιωτικοποίηση μιας υπηρεσίας κοινωνικού χαρακτήρα, κάτι που έχει ξεκινήσει εδώ και 15 χρόνια από τις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ. Με την τροπολογία καταργείται το πρόγραμμα και δημιουργείται μια νέα δομή με το εξωφρενικό επιχείρημα της εξασφάλισης «μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του προγράμματος».
Εν συντομία: Συνιστάται στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ διεύθυνση με τίτλο «Διεύθυνση κατ’ οίκον Φροντίδας Συνταξιούχων», η οποία θα συνάπτει ειδικές συμβάσεις με τις οποίες, έναντι καθορισμένης αμοιβής ανά ωφελούμενο, θα παρέχονται υπηρεσίες κατ’ οίκον βοήθειας στους λήπτες του «επιδόματος αυξημένης κατ’ οίκον φροντίδας». Αυτοί με τους οποίους θα υπογράφονται οι συμβάσεις είναι: Επιχειρήσεις Δήμων ή επιχειρήσεις Περιφερειών ή νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου τα οποία όμως λόγω της μείωσης του προσωπικού και της απαγόρευσης των προσλήψεων, είναι σίγουρο πως θα αδυνατούν να αναλάβουν το πρόγραμμα. Νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου κερδοσκοπικού ή μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με σκοπό κοινωνικής φροντίδας ή υγείας! Αμιγώς ιδιωτικές επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν στο σκοπό τους την κοινωνική ανάπτυξη και την πρόνοια. Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις Κοινωνικής Φροντίδας. Ταυτόχρονα επιβάλλεται από το Σεπτέμβρη του 2012 εισφορά – χαράτσι στους ασφαλισμένους για να χρηματοδοτηθεί το πρόγραμμα.
Αντί να ενισχύσει θεσμικά –οικονομικά και τεχνικά τους Δήμους ώστε να αναπτύξουν το πρόγραμμα της βοήθειας στο σπίτι, αντί να μετατρέψουν τις συμβάσεις όσων εργάζονται στο πρόγραμμα εδώ και πολλά χρόνια σε μόνιμες αορίστου χρόνου, η κυβέρνηση παραδίδει ουσιαστικά το πρόγραμμα στις ιδιωτικές επιχειρήσεις, ενώ το κόστος των υπηρεσιών που προσφέρει μετακυλύετε στο σύνολο των εργαζομένων, μέσα από την επιβολή της ασφαλιστικής εισφοράς. Η παράδοσή του στους ιδιώτες θα οδηγήσει σε χειροτέρευση των ήδη άθλιων συνθηκών εργασίας, αλλά και των υπηρεσιών που προσφέρονται από το πρόγραμμα, καθώς βασικό κριτήριο θα είναι το κέρδος και όχι οι ανάγκες των ηλικιωμένων.
Η συγκυβέρνηση ΠΑΣΟΚ – ΝΔ προχωρούν έτσι σε ένα ακόμα ανοσιούργημα σε βάρος του λαού και των εργαζομένων. Όχι μόνο καταργούν ένα χαμηλής αποτελεσματικότητας πρόγραμμα, αλλά το προσαρμόζουν με τέτοιο τρόπο που να πουλάνε από τη μια κοινωνική «ευαισθησία» και από την άλλη να εξυπηρετούν τους επιχειρηματίες του ιδιωτικού κεφαλαίου για ν’ αυγατίσουν ακόμα περισσότερο τα κέρδη τους, μετατρέποντας σε εμπόρευμα την ανάγκη για φροντίδα των ανθρώπων της τρίτης ηλικίας. Ταυτόχρονα ρίχνει στην ανεργία και στις εργασιακές σχέσεις μεσαίωνα, που έχουν εγκαθιδρύσει, χιλιάδες εργαζόμενους στο πρόγραμμα βοήθεια στο σπίτι, ενώ θα επιβάλει και νέο χαράτσι σε όλους τους εργαζόμενους από τον Σεπτέμβρη του 2012 ώστε να τα δώσει στους ιδιώτες που θα πάρουν τη «δουλειά».
Δεν πάει άλλο. Είναι εγκληματίες. Είναι ανήθικοι. Είναι θηρία που έχουν πέσει πάνω στο λαό να του ξεσκίσουν τις σάρκες. Εφαρμόζουν μια πολιτική καταστροφής της ζωής, συμπίεσης των λαϊκών αναγκών και ενίσχυσης των κερδών των μονοπωλίων.
Οι εργαζόμενοι, ο λαός δεν έχει άλλο δρόμο από το να φέρει στο προσκήνιο μια πολιτική γραμμή και δράση που θα βάζει εμπόδια στην καταστροφική δράση των μονοπωλίων και των υπηρετών τους. Μια πολιτική σε αντιιμπεριαλιστική, αντιμονοπωλιακή, δημοκρατική κατεύθυνση που θα έχει κίνητρο την ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών και ιδιαίτερα των ανθρώπων της τρίτης ηλικίας, που χρειάζονται ιδιαίτερη βοήθεια στο σπίτι.

Διαβάστε περισσότερα...

Με αφορμή μια ομιλία: Το ΚΚΕ και η ιστορία (1)

Ο Ριζοσπάστης της Κυριακής (26-2-2012) δημοσίευσε αποσπάσματα από μια ομιλία του Δημήτρη Κουτσούμπα, μέλους του ΠΓ της ΚΕ του Κόμματος, στη Φλώρινα, όπου παρουσίασε τον Β΄ τόμο του Δοκιμίου Ιστορίας του ΚΚΕ. Η ομιλία αυτή καλύπτει πλήθος ζητημάτων που αν ήθελε κάποιος να δώσει μια συνολική απάντηση, για κάθε ένα από αυτά θα χρειαζόταν κι ένα ξεχωριστό άρθρο. Είναι ίδιον γνώρισμα της σημερινής ηγεσίας του ΚΚΕ ν’ ανακατεύει τα ζητήματα, να θολώνει την πραγματικότητα και μέσα από ένα συνονθύλευμα θεμάτων και εκτιμήσεων να προωθεί τις αντιλήψεις της. Κι είναι τόσο συνηθισμένη αυτή η πρακτική που δεν μπορεί να είναι τυχαία ούτε η ιδιορρυθμία κάποιων προσώπων.
Ο τίτλος που ο Ριζοσπάστης έβαλε στην ομιλία του Δ. Κουτσούμπα λέει πως «Η μελέτη της Ιστορίας μάς βοηθά να έχουμε κριτήρια σταθερά για την επεξεργασία της στρατηγικής μας». Θα μπορούσε να είναι ένας τίτλος που αποδίδει κακά το περιεχόμενο της ομιλίας, αλλά δεν είναι έτσι. Ο ίδιος ο Δ. Κουτσούμπας αναφέρει στην ομιλία του: «Η μελέτη της Ιστορίας μάς βοηθά να σκεφτόμαστε σωστά μαρξιστικά- λενινιστικά και για το σήμερα, να έχουμε κριτήρια σταθερά για την επεξεργασία της στρατηγικής μας, για εκτιμήσεις, για πρόσωπα και πράγματα». Έχει άραγε τέτοια δύναμη η γνώση της ιστορίας; Μπορεί ένα κόμμα γνωρίζοντας την ιστορία του και την ιστορία γενικότερα του εργατικού κινήματος, στην Ελλάδα και διεθνώς, να αποκτήσει σωστή μαρξιστική- λενινιστική σκέψη και κριτήρια σταθερά για την επεξεργασία της στρατηγικής του; Αν αποδεχτούμε μια τέτοια προσέγγιση καταλήγουμε αυτόματα σε δύο συμπεράσματα: α) Ο Μαρξισμός- Λενινισμός δεν είναι τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από την γνώση του παρελθόντος και β) Η γνώση του παρελθόντος είναι η βασικότερη, αν όχι η μοναδική, προϋπόθεση για να ανταποκριθούμε σωστά στα καθήκοντα του παρόντος και του μέλλοντος. Από τα δύο αυτά συμπεράσματα απουσιάζει εντελώς το ζητούμενο: η ζωντανή πραγματικότητα, η πραγματικότητα, δηλαδή, που εξελίσσεται μπροστά μας, στο σήμερα, χωρίς την μελέτη και της οποίας είναι αδύνατο να χαράξουμε οποιαδήποτε πολιτική για το παρόν και το μέλλον, για τα άμεσα και τα στρατηγικά καθήκοντα του κινήματος στη διαλεκτική τους συνάφεια.
Ο Δ. Κουτσούμπας υποβιβάζει τον Μαρξισμό- Λενινισμό από επιστήμη της ζώσας καπιταλιστικής πραγματικότητας, των αντιθέσεων που τη συνιστούν και των καθηκόντων που απορρέουν από αυτές τις αντιθέσεις, σε μια απλή ιστορική μέθοδο ενώ στην ιστορία αυτή καθ’ αυτή δίνει μεταφυσικό χαρακτήρα. Αν η μελέτη της ιστορίας μας βοηθούσε να αποκτήσουμε σταθερά κριτήρια για την επεξεργασία της στρατηγικής μας τότε θα έπρεπε να αποδεχτούμε ότι η κοινωνία παραμένει σταθερή. Τίποτα σε αυτή δεν αλλάζει και τίποτα δεν εξελίσσεται ενώ η επανάσταση σε μια τέτοια κοινωνία δεν είναι τίποτα παραπάνω από απλός Βολονταρισμός, δηλαδή η απλή θέληση των ανθρώπων που μπορεί να πηγάζει από οποιαδήποτε άλλη αιτία, όχι όμως από την κοινωνία και τις αντιθέσεις της. Σε μια τέτοια κοινωνία η μελέτη της ιστορίας μπορεί να έχει την αξία που της αποδίδει ο Δ. Κουτσούμπας αφού διακριβώνοντας ένα λάθος του παρελθόντος δεν θα το επαναλαμβάναμε ποτέ στο παρόν και στο μέλλον κι έτσι θα απαλλάσσαμε την τακτική και τη στρατηγική μας από έναν πιθανό κίνδυνο διολίσθησης. Αν μάλιστα η μελέτη της ιστορίας μας οδηγούσε στην εξακρίβωση πολλών λαθών στο τέλος θα φτάναμε στο σημείο να έχουμε μια εντελώς αλάνθαστη τακτική και μια απολύτως σίγουρη, για την επιτυχία της, στρατηγική. Το ίδιο, όμως, θα μπορούσε να κάνει και ο αντίπαλος ο οποίος μελετώντας την ιστορία θα απέφευγε τις λανθασμένες επιλογές του παρελθόντος. Έτσι ούτε εμείς θα μπορούσαμε να τον νικήσουμε, ούτε αυτός θα μπορούσε να μας χτυπήσει αποτελεσματικά. Συνεπώς θα προέκυπτε μια ισορροπία κι ένα κοινωνικό τέλμα σε όλα τα επίπεδα.
Ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται τη χρησιμότητα της ιστορίας η ηγεσία του ΚΚΕ δεν έχει καμία σχέση με τον Μαρξισμό. Είναι πέρα για πέρα αστικός αλλά και ταυτόχρονα χρήσιμος στην ίδια. Ο μόνος χρήσιμος τρόπος για να δικαιολογεί τις σημερινές της επιλογές. Τι ακριβώς κάνει η ηγεσία το ΚΚΕ; Αξιοποιεί το παρελθόν, όπως εκείνη το αντιλαμβάνεται ή θέλει να το αντιλαμβάνεται, για να δικαιολογεί την πολιτική της στο παρόν και στο μέλλον. Έτσι ό,τι βγάζει σκάρτο για το παρελθόν το απορρίπτει στη σημερινή τακτική και στρατηγική που χαράσσει. Κι ακριβώς επειδή δεν επαναλαμβάνει μια λανθασμένη- κατά τη γνώμη της- θέση, εκτίμηση ή προσέγγιση του χθες, οδηγείται εξ’ ορισμού στο συμπέρασμα πως η σημερινή πολιτική της είναι ορθή γιατί είναι απαλλαγμένη από αποδεδειγμένα λάθη του παρελθόντος. Έτσι ξεμπερδεύει και με την μελέτη της ζώσας πραγματικότητας. Δεν της χρειάζεται. Της αρκεί η επανάληψη γενικόλογων εκτιμήσεων, που θυμίζουν μαρξισμό αλλά δεν είναι, που ταιριάζουν σε όλες τις εποχές και σε όλες τις καταστάσεις, σε όλη την ιστορική διαδρομή του καπιταλισμού και πετάει στον κάλαθο των αχρήστων ό,τι δεν της αρέσει, ό,τι βαφτίζει οπορτουνισμό, λάθος, αιτία για ήττες κ.ο.κ.
Για τον μαρξισμό η ιστορία είναι η επιστήμη που μελετά την εξέλιξη της ανθρώπινων κοινωνιών, τον καθοριστικό παράγοντα αυτής της εξέλιξης, που όπως έλεγε ο Ένγκελς είναι «η παραγωγή και η αναπαραγωγής της πραγματικής ζωής». Συνεπώς, δεν μπορείς να εξετάσεις την ιστορία και τα γεγονότα που την συνθέτουν έξω από τη δοσμένη ιστορική πραγματικότητα, έξω δηλαδή από τις συνθήκες στο πλαίσιο των οποίων ζουν οι άνθρωποι, παράγουν και αναπαράγουν τους όρους και τις προϋποθέσεις της ζωής τους, έξω από το σύστημα παραγωγής που υπάρχει, έξω από το βαθμό ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων στη δοσμένη χρονική στιγμή, έξω από τις αντιφάσεις, τις κοινωνικές του διαιρέσεις, τα προβλήματα που τίθενται προς λύση και τις δυνατότητες λύσεων που υπάρχουν στο συγκεκριμένο ιστορικό πλαίσιο, στη συγκεκριμένη ιστορική στιγμή. Ο ιστορικός υλισμός δεν αναζητεί στην ιστορία πάγιες και καθολικές αλήθειες, υπέρτατες αξίες, άκαμπτες αρχές, ακλόνητα και διαχρονικά συμπεράσματα. Προσεγγίζει τα ιστορικά φαινόμενα και γεγονότα, τις ιστορικές εποχές σε τρία επίπεδα: στο γενικό, στο ειδικό και στο συγκεκριμένο. Υπό αυτή την έννοια κανένα συμπέρασμα για το παρελθόν, όσο επιστημονικά τεκμηριωμένο κι αν είναι δεν μπορεί να σου λύσει τα πολιτικά προβλήματα του παρόντος και του μέλλοντος, να σου χαράξει γραμμή ή να επιβεβαιώσει την ορθότητα της σημερινής σου γραμμής.
Αλλά τότε γιατί μελετάμε ή γιατί θα πρέπει να μελετάμε την ιστορία; Την μελετάμε γιατί χωρίς τη γνώση της δεν μπορούμε να κατανοήσουμε τα σύγχρονα κοινωνικά φαινόμενα, τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα, επειδή αυτή η πραγματικότητα δεν ξεπήδησε ξαφνικά από το κεφάλι του Δία έχει μια μακροχρόνια εξέλιξη και ιδιομορφίες οι οποίες μόνο στην ιστορικότητά τους μπορούν να κατανοηθούν. Τη μελετάμε για να μπορέσουμε να αντιληφθούμε τη ζώσα πραγματικότητα σ’ όλο της το βάθος στις ιστορικές της ρίζες και όχι επιφανειακά. Μόνο μια τέτοια μελέτη μας δίνει τη δυνατότητα να χαράξουμε επιστημονικά τεκμηριωμένη πολιτική. Το βασικό επομένως για έναν μαρξιστή ήταν και παραμένει η μελέτη σε βάθος, ως τις ρίζες της, της συγκεκριμένης ιστορικής πραγματικότητας. Ο Λένιν το είχε πει αυτό μέσα στη ρώσικη επανάσταση με εκπληκτικό τρόπο: «Ο Μαρξισμός- έγραφε- απαιτεί από μας τον πιο ακριβή, αντικειμενικά επαληθεύσιμο υπολογισμό του συσχετισμού των τάξεων και των συγκεκριμένων ιδιομορφιών της κάθε ιστορικής στιγμής. Εμείς οι μπολσεβίκοι, προσπαθούσαμε να είμαστε πάντοτε πιστοί σ’ αυτή την απαίτηση, που είναι απόλυτα υποχρεωτική από την άποψη κάθε επιστημονικής θεμελίωσης της πολιτικής. "Η διδασκαλία μας δεν είναι δόγμα, μα καθοδήγηση για δράση"- έτσι έλεγαν πάντα ο Μάρξ και ο Ένγκελς, που δίκαια ειρωνεύονταν την αποστήθιση και την απλή επανάληψη "διατυπώσεων" ικανών να προδιαγράφουν τα γενικά καθήκοντα, που τροποποιούνται αναπόφευκτα από την συγκεκριμένη οικονομική και πολιτική κατάσταση της κάθε ιδιαίτερης περιόδου του ιστορικού προτσές» (Άπαντα, τόμος 31, σελ. 132). Δυστυχώς για το ΚΚΕ ούτε αυτό δεν κάνει. Ούτε στην αποστήθιση και απλή επανάληψη διατυπώσεων ικανών να προδιαγράφουν τα γενικά καθήκοντα αρκείται. Αυτό φαίνεται από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τη δική του ιστορία, κάτι για το οποίο θα μιλήσουμε σε επόμενο σημείωμα.

Αλέξης Θεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα...